Sofia Workshop

Sofia Workshop

The Project of Development Social Rights of Home Based Working Women

Workshop

Sofia Plaza Hotel


Bulgaristan'ın Başkenti SOFYA da Sofia Plaza Hotelde gerçekleştirdiğimiz,  Makedonya'dan  DORA DOM  Derneği, Romanya'dan Alit Derneği ve Bulgaristan Home Based Workers Derneği  temsilcileri ve ev eksenli çalışan kadınlarla yaptığımız workshopda; Bulgaristan ev eksenli çalışma biçimlerini, uluslararası çalışma örgütü İLO'nun 177 maddesine Bulgaristanın taraf olmasının kazanımlarını ve izledikleri stratejileri tartıştık. Ayrıca evde çalışma biçimleri ve orada hayata geçirilen bölge koordinatörlükleri hakkında bilgi aldık.

Bulgaristan Gezisi Raporu
03.01.2015 tarihinde Bulgaristan Sofya’da Bulgaristan, Makedonya ve Romanya’dan proje ortakları ile bir araya gelindi. Genel olarak proje hakkında ortaklara bilgi verildi.
04.02.2015 tarihinde Bulgaristan Sofya Hotel Plaza’da ev eksenli çalışanlar ve proje ortağının katılımı ile bir workshop çalışması düzenlendi. Workshop çalışmasına toplamda 20 kişi katılım sağladı.
05.02.2015 tarihinde Bulgaistan’dan karayolu ile Makedonya’ya Novo Selo’ya geçildi.
06.02.2015 tarihinde Makedonya’daki proje ortağımız ve ev eksenli çalışan kadınların katılımı ile bir workshop çalışması yapıldı. Workshop çalışmasına yaklaşık 20 kişi katılım sağladı.
07.02.2015 tarihinde Novo Selo’dan Üsküp’e ve oradan Türkiye’ye geri dönüş yapıldı.
Bulgaristan workshop çalışmasına Romanya ve Makedonya’da proje ortağı kurumlarımızın başkanları katılım sağladı.
Makedonya’daki workshop çalışmasına Bulgaristan ve Romanya’dan proje ortağı kurumlarımızın başkanları katılım sağladı.
Bulgaristan Workshop Raporu
Bulgaristan Sofya’da proje ortağımız Association of Home-Based Workers, Bulgaristan’ın organizasyonu ile 04.01.2015 tarihinde workshop düzenlendi.
Workshopa Romanya ve Makedonya’dan proje ortaklarımızın temsilcileri de katılım sağladı.
04.01.2015 tarihinde Sofya Hotel Plaza’da gerçekleştirilen workshop çalışmasına Association of Home-Based Workers’ın başkanı, bölge koordinatörleri, Pazar çalışmasını yapan ekibi ve ev eksenli çalışan kadınlar katılım sağladı.
Toplantıda Bulgarca – İngilizce tercüman proje ortağı kurum tarafından ayarlandı. İngilizce Türkçe çeviri de Meryem ÖZDEMİR AYDIN tarafından yapıldı.
Öncelikle EVÇAD Yönetim Kurulu Başkanı Aycan Cankurt Güven tarafından proje çalışması hakkında kısaca bilgi verildi. Daha sonra Meryem ÖZDEMİR AYDIN tarafından projenin içeriği, amaçları ve workshop çalışmasından beklentiler konusunda bilgilendirme yapıldı.
Association of Home-Based Workers Derneği Yönetim Kurulu Başkanı Violeta Borisova ZLATEVA ev-eksenli çalışan kadınlar ve kayıt dışı çalışan kadınlar konusunda yaptıkları çalışmalar hakkında bilgi verdi.
Proje ortağımız daha önce ev eksenli çalışan kadınlar konusunda oldukça deneyim sahibi olan bir kurum. Kurum Bulgaristan’ın güneyinde oldukça geniş bir alanda çalışma yürütüyor. Derneğin ulaştığı toplam kadın sayısı 5.000’in üzerinde. Dernek her bir bölge için bölge koordinatörleri atamış durumda. Toplam 7 bölgede koordinatörleri bulunuyor. Koordinatörler o bölgelerde ev eksenli kadınlar ile ilgili çalışmaları yürütüyorlar.
Bulgaristan’da ev eksenli çalışma oldukça yaygın. Özellikle Yunanistan ile sınırı olan bölgelerde Yunanistan’dan firmaların fason üretimi yapılıyor. Avrupa Birliği’ne girdikten sonra sınır ülkeler ile bu ilişkiler daha çok gelişmiş durumda. Ancak ev eksenli çalışan kadınların yaş ortalamasının 40’ın üzerinde olduğu görülüyor. AB’ye girdikten sonra genç nüfus diğer AB ülkelerine göç etmiş durumda. Bu nedenle yaşlı nüfusun işgücüne katılımı ile ilgili sorunlar var. Bu konuda çeşitli proje ve programlar yürütülüyor.
Derneğin üyeleri arasında ayrıca teknik eğitim almış olan mimar, haritacı vb. kadınlar da var. Onlar da ev eksenli olarak çalışıyor ve dernek bünyesinde yer alıyor.
Dernek Avrupa Birliği’nin diğer ülkelerindeki benzer kurumlar ile iyi ilişkilere sahip. Bu alanda AB tarafından yürütülen pek çok programa ve projeye katılım sağlamış. Dernek AB ülkelerinin ev eksenli ve kayıt dışı çalışma konusunda diğer ülkeler ile yaptıkları çalışmalara da aktif katılım sağlamış. Örneğin 2013 yılında Hindistan’da bir çalışmaya aktif katılım sağlamışlar. AB ülkelerinde ev eksenli ve kayıt dışı çalışan kadınlar ile ilgili çalışma yapan kadın kurumların oluşturduğu bir web portalı oluşturulmuş. Pek çok proje ve programda ortak çalışma yapıyorlar.
Derneğin Bulgaristan’daki çalışmaları incelendiğinde;
Bulgaristan’da kadınların ekonomiye katılımı ile ilgili kadın kurumları meclis ve hükümet ile bir araya gelerek, çeşitli yasa tekliflerinde, önerilerinde bulunabiliyorlar. Yasalarda ev eksenli çalışan kadınlar ile ilgili bazı maddeler yer alıyor. Ancak sosyal güvenlik hakları bulunmuyor. Dernek ve benzeri kuruluşlar ev eksenli çalışan kadınlar ile işletmeler arasında da çalışma yapıyor. İşletmelerin ev eksenli çalışan kadınlara aktardıkları işlerde emeklerinin karşılığını almaları ve daha uygun koşullarda çalışmaları için aracılık yapıyor, diyalog kuruyor.
Bulgaristan’ın belirli bölgelerinde ev eksenli çalışan kadınlar özel sektör için fason üretim yapıyor. Özellikle deri sektörü, tekstil, hazır giyim sektöründe bu şekilde gerçekleşiyor. Ancak bazı kırsal bölgelerde ise üretilen ürünlerin pazarlanması ile ilgili sorunlar yaşanıyor. Evde üretilen ürünlerin pazara sunulması ile ilgili de derneğin çeşitli çalışmaları bulunuyor.
Farklı bölgelerde ve Sofya’da olmak üzere 5 adet satış mağazaları var. Bu satış mağazalarında üretim yapan kadınlara ürünlerini satmak için yer veriliyor. Bu şekilde ürünlerin pazara ulaşması sağlanıyor. Ancak tek başına bu çalışmanın yeterli olmadığı ifade ediliyor. Katıldıkları AB ev eksenli çalışan kadınlar network ağı üzerinden kadınların ürettikleri ürünlerin daha büyük pazarlarda satışa sunulması konusunda çalışma yapıyorlar. Örneğin 2015 yılı içerisinde bir festival organize etmeyi ve pazarlama çalışmasını geliştirmeyi planlıyorlar.
Bulgaristan’da ayrıca üretime katılan kadınların kooperatifler bünyesinde ortaklaştıkları da görüldü. Kooperatifler genelde vergilerden muaf olarak çalışma yapıyor. Özellikle kooperatif çalışmaları da devlet tarafından desteklenen çalışmalar. Derneğin yerelde çalışma yapan bu kooperatifler ile de ilişkileri var. Kooperatiflerin de Pazar sorunları bulunuyor. Dernek bu konuda da kooperatifler ile ortaklaşıyor.
Genel olarak Bulgaristan’da kadınların ekonomiye katılımı konusunda AB adaylık süreci ve katılım sürecinde sunulan fonlar ve destekler sonucunda çeşitli örgütlenmelerin geliştiği görülüyor. Toplantıya katılan kadınların ev eksenli çalışma ve sosyal hakları konusunda farkındalığının iyi olduğu gözlemlendi. Dernek bünyesinde farkındalığın geliştirilmesine yönelik eğitimler de düzenli olarak yapılıyor. Ancak kadınların evde ürettikleri ürünlerin pazara sunumu ile ilgili sorunlar olduğu da görüldü. Bunun geliştirilen festival vb. etkinlikler ve satış mağazaları üzerinden sorunun çözümüne yönelik alternatif çalışmalar geliştirildiği gözlemlendi. Ayrıca kadınların finansman ihtiyaçlarının karşılanması için de dernek tarafından desteklendikleri ifade edildi. Kooperatifleri destekleyen bir bankanın da bulunduğu finansmana ulaşım konusunda sorun yaşamadıkları ifade edildi.
Derneğin firmalar ile ev eksenli çalışanlar arasında diyalog kurması önemli bir çalışma olarak sunuldu. Bu durum derneğin örgütlü yapısını da gösterdiği gibi, ev eksenli çalışan kadınların sorunlarının da dile getirilmesi açısından önemli.
Ancak Bulgaristan’ın genel ekonomik yapısı nedeni ile, özellikle daha düşük eğitim düzeyine sahip kadınlar ile kırsal bölgelerdeki kadınların ekonomiye katılımı konusunda sorunlar yaşandığı görülmüştür. Kadınların bu alandaki örgütlü yapısının ülkemize göre daha gelişkin olduğu, bu alanda diğer ülkelerden kadın kurumları ile daha iyi bir ortaklık sağladıkları ve daha geniş bir kesime ulaştıkları görülmüştür. Ayrıca firma ve hükümet ile bir araya gelerek kadınlar ile ilgili çalışmalarda söz sahibi oldukları süreçlere katıldıkları görülmüştür.
Workshop çalışmasında derneğin ve genel olarak Bulgaristan’da kadınların ekonomiye katılımı ile ilgili farklı dökümanlarda alınmış olup, bir bütün olarak raporlama sürecinde daha detaylı bir ülke raporunun hazırlanması mümkün olacaktır.

 

04.01.2015

Sofia Workshop