EMEKLER ARTIK GÖRÜLECEK

EMEKLER ARTIK GÖRÜLECEK

Emekleri artık görünecek!

17.10.2014

EVÇAD’dan “Ev Eksenli Çalışan Kadınların Sosyal Haklarının Geliştirilmesi Projesi”

Diyarbakır’da Ev Eksenli Çalışan Kadınlar ve Sosyal Haklar Derneği (EVÇAD), yürütülen çalışmaların geliştirilmesi amacıyla Avrupa Birliği destekli Sivil Toplum Örgütleri arasında Diyalogun Geliştirilmesi – II Programı kapsamında hazırlanan “Ev Eksenli Çalışan Kadınların Sosyal Haklarının Geliştirilmesi Projesi” başlatıldı.

Ev Eksenli Çalışan Kadınlar ve Sosyal Haklar Derneği Başkanı Aycan Cankurt Güven, projenin amacının, ev eksenli çalışan kadınların emeğinin görünür kılınmasına ve sosyal haklarının geliştirilmesine katkı sunmak olduğunu ifade ederek, “Ev eksenli çalışan kadınlar ile ilgili kamu politikalarının geliştirilmesine katkıda bulunmak, ev eksenli çalışan kadınlar arasında ortak işbirliklerinin ve örgütlenmenin geliştirilmesini sağlamak. Ev eksenli çalışan kadınlar ile ilgili farklı ülke deneyimlerinin paylaşılması ve karşılıklı işbirliklerinin geliştirilmesini sağlamak. Ev eksenli çalışan kadınların kayıt altına alınmasını sağlamak. Ev eksenli çalışan kadınların üretim ilişkileri ve elde ettikleri ücretler, sosyal hakları vb. konusunda inceleme yapmak ve farkındalık oluşturmaktır” dedi.

Sait BAYRAM’ın Özel Haberi

Yıllardır kayıt dışı çalıştıkları için emekleri görünmeyen Ev eksenli çalışanlar kadınlar, Ev Eksenli Çalışan Kadınlar ve Sosyal Haklar Derneği’nin hazırladığı “Ev eksenli çalışan kadınların sosyal haklarının geliştirilmesi projesi” ile emekleri görünür kılanacak ve sosyal haklarının geliştirilmesine katkı sunulacak.

Diyarbakır’da Ev Eksenli Çalışan Kadınlar ve Sosyal Haklar Derneği (EVÇAD), yürütülen çalışmaların geliştirilmesi amacıyla Avrupa Birliği destekli Sivil Toplum Örgütleri arasında Diyalogun Geliştirilmesi–II Programı kapsamında hazırlanan “Ev Eksenli Çalışan Kadınların Sosyal Haklarının Geliştirilmesi Projesi” başlatıldı. 15 Eylül 2014 tarihinde başlayan projenin genel hedefi, ev eksenli çalışan kadınların emeğinin görünür kılınmasına ve sosyal haklarının geliştirilmesine katkı sunmak.

Toplam bütçesi 42.703,70 avroyu bulan ve yüzde 90’ının Avrupa Birliği tarafından karşılanan proje kapsamında Romanya’dan Workers Association of Textile, Garments, Leather, Makedonya’dan Association of Home Workers DORA DOM – Novo Selo ve Bulgaristan’dan Association for The Development of Home-Based Production kadın kurumları ile işbirliğinin yapılacağı öğrenilirken, bu ülkelerdeki deneyimlerin paylaşılması ve genel olarak tüm dünyada ev eksenli çalışan kadınlar ile ilgili bir veri oluşturulmasının hedeflendiği bildirildi.

 

ILO, 1996 yılında Evde Çalışma Sözleşmesini kabul etti

Ev Eksenli Çalışan Kadınlar ve Sosyal Haklar Derneği Başkanı Aycan Cankurt Güven, proje hakkında Özgür Haber Gazetesi’ne değerlendirmelerde bulundu. Dünya çalışma Örgütü (ILO)’nun 1996 yılında 177. Sayılı Evde Çalışma Sözleşmesi’ni kabul ettiğini hatırlatarak, “Sözleşme, ev eksenli çalışan işçilerin haklarını düzenleyip korumaktadır. Evde çalışma Sözleşmesi kapsamında evde çalışanlar işçi olarak kabul edilmiş, işçilerin asgari standart haklarına sahip olmaları öngörülmüştür. Sözleşme ile evde çalışanların örgüt kurma, istediği örgüte katılma, faaliyet ve istihdamda ayrımcılığa karşı koruma, iş sağlığı ve güvenliğinde koruma, ödemelerde koruma, yasal sosyal güvenlik koruması, mesleki yetiştirmeye katılım, istihdama (çalışmaya) başlamada asgari yaş olması, analıkta koruma vb. haklarda eşit muamele öngörülmüştür.

 

Ev eksenli çalışanlara eşit muamele

Sözleşme’ye göre, ev eksenli çalışanların diğer çalışanlarla eşit muamele görmesi, eşit ücretten, sosyal güvenlikten, iş sağlığı ve güvenliğinden yararlanması, bazı riskli maddelerin kullanılmasının önlenmesi, çalışanların ve çalıştırılanların kayıt altına alınması, iş denetiminin yapılabilmesi için gereken önlemlerin alınması, ücretli izinlerden, resmi tatil haklarından, ücretli hastalık izninden yararlanabilmesinin sağlanması gerekmektedir” diye konuştu.

 

Türkiye’de yasal bir düzenleme yok

Güven, Avrupa Birliği üyeleri dâhil bazı ülkelerde, ev eksenli çalışanlar için özel yasaların düzenlendiği bazılarında, sınırlı düzenlemelerin bulunduğu bazılarında ise, evde çalışma için geçerli hükümlere farklı ölçülerde yer verilmiş ancak çalışma süresi, yıllık ücretli izin gibi hususların evde çalışanlara uygulanmayacağı açık olarak belirlendiğine işaret ederek, “Rusya’da herhangi bir evde çalışma yaptırılabilmesi için işverene özel bir lisans alma zorunluluğu getirilmiştir. Almanya, Avusturya, İsveç gibi ülkelerde ise, eve iş verecek işverenin kendisini ilgili makama bildirmesi ayrıca evde çalışanlar ile ilgili olarak kayıt tutması ve bunları belirli aralıklarla ilgili makama rapor etmeleri istenmektedir. Ancak ülkemizde ev eksenli çalışan kadınlar ile ilgili herhangi bir yasal düzenleme bulunmamaktadır. Sosyal Sigortalar Kanunu’nda ve İş Sözleşmesi’nde ev eksenli çalışan kadınlara yer verilmemiştir. Uluslararası Çalışma Örgütü üyesi ve AB aday ülkesi Türkiye aynı zamanda, 177. Sayılı ILO Evde Çalışma Sözleşmesi’ne de taraf değildir. Günümüzde ev eksenli çalışanların, yasal haklardan ve çalışma standartlarından yararlanmalarının nasıl sağlanacağı konusu önemli sosyal problem olarak önümüzde durmaktadır” şeklinde konuştu.

 

Kayıt dışı çalışıyorlar

Ev eksenli çalışan kadınların kayıt dışı çalıştıklarına değinen Aycan Cankurt Güven, şöyle dedi:

“Bazı kadınlar bağımlı çalışmakta, çeşitli firmalardan aldıkları siparişleri evlerinde üretip karşılığında ücret almakta, bazı kadınlar da bağımsız çalışmakta, yani ev de kendi imkânları ile üretim yapmakta ve ürettikleri ürünleri çeşitli yerlerde pazara sunup gelir elde etmeye çalışmaktadırlar. Ülkemizde gelişmiş illerde özellikle batı illerinde bağımlı ev eksenli çalışma şekli yoğun olarak görülmektedir. Güneydoğu Anadolu Bölgesi gibi bölgesel kalkınma açısından daha geri bölgelerde ise kadınlar evlerde ürettikleri ürünleri satışa sunarak gelir elde etmektedirler. Her iki yöntemde de kadınlar kayıt dışı ve daha düşük ücretlerde çalışmaktadırlar. Ev eksenli çalışmalar günümüzde, el işlerinden, tekstile, gıdadan, oyuncaklara, paketlemeden araç, gereçlere, makinelere, parça üretimine, elektrik malzemeleri üretimine kadar akla gelebilecek her alanda gerçekleşebilmektedir”

 

2005 yılından bu yana mücadele yürütülüyor

Güven, Ev eksenli çalışan kadınların 2005 yılından beri Türkiye’nin farklı bölgelerinde çeşitli çalışma grupları oluşturarak ev eksenli çalışan kadınların hakları konusunda çalışmalar yaptıklarına değinerek, “Günümüzde farklı bölgelerde bu alanda çalışan çeşitli sivil toplum kuruluşları kurulmuş ve Türkiye genelinde ev eksenli çalışan kadınlar ile ilgili bir ağ oluşturmaya çalışmışlardır. EVÇAD 2005 yılında bir çalışma grubu olarak bu çalışmalara katılım sağlamış 2011 yılında dernek olarak katılım sağlayarak kapasitesini geliştirmiştir” dedi.

 

Projenin hedefi

Güven, projenin özel hedeflerini de şöyle sıraladı;

“Ev eksenli çalışan kadınlar ile ilgili kamu politikalarının geliştirilmesine katkıda bulunmak

Ev eksenli çalışan kadınlar arasında ortak işbirliklerinin ve örgütlenmenin geliştirilmesini sağlamak. Ev eksenli çalışan kadınlar ile ilgili farklı ülke deneyimlerinin paylaşılması ve karşılıklı işbirliklerinin geliştirilmesini sağlamak. Ev eksenli çalışan kadınların kayıt altına alınmasını sağlamak. Ev eksenli çalışan kadınların üretim ilişkileri ve elde ettikleri ücretler, sosyal hakları vb. konusunda inceleme yapmak ve farkındalık oluşturmak. Ev eksenli çalışan kadınlar ile ilgili kamuoyu oluşturmak. Ev eksenli çalışan kadınlar ile ilgili yasal mevzuatın oluşturulması ve uluslararası sözleşmelerin uygulanmasına katkı sunmak”

EMEKLER ARTIK GÖRÜLECEK