• Anasayfa
  • Ev Eksenli Çalışan Kadınlar Örgütleniyor Projesi
Ev Eksenli Çalışan Kadınlar Örgütleniyor Projesi

Ev Eksenli Çalışan Kadınlar Örgütleniyor Projesi

Ev Eksenli Çalışan Kadınlar ve Sosyal Haklar Derneği tarafından Açık Toplum Vakfına sunulan “ Ev Eksenli Çalışan Kadınlar Örgütleniyor Projesi” Diyarbakır ve Batman’da yapılan faaliyetlerle gerçekleştirildi. Proje kapsamında düzenlenen iki günlük etkinlikler kapsamında; Diyarbakır ve Batman’da ilk gün kadın alanında faaliyet sürdüren sivil toplum örgütlerine yönelik “ Ev eksenli çalışma hakkında farkındalık yaratmak, “ ikinci gün ise ev eksenli çalışan kadınlarla atölye çalışması yapıldı. Farkındalık yaratma çalışmaları Uluslararası Çalışma Örgütü (İLO) ile işbirliği yapılarak gerçekleştirildi.

Toplantı ve atölye çalışmalarımızın yapıldığı salonlar için yerel yönetimlerle işbirliği yapılarak katılımcıların en uygun koşullarda eğitim ve etkinlik faaliyetlerine katılmaları sağlandı.

Proje faaliyetlerinin ilki proje takvimine uyularak 21-22 Haziran 2013 tarihlerinde Sümerpark yaşam alanında yapıldı. Toplantıya Uluslararası Çalışma Örgütü (İLO) adına Kadir UYSAL katılırken, Diyarbakır’dan Eğitim ve Psikolojik Destek ve Merkezi (EPİDEM), Kınalı Eller Derneği, Diyarbakır Kadın Sorunlarını Araştırma ve Uygulama Merkezi (DİKASUM), Bağlar Kadın Kooperatifi, KYBELE Kadın Kooperatifi Adıyaman Kadınlarını Güçlendirme Derneği, Mardin Kardın Derneği (MOKİD), Kamer Vakfı Elazığ Şubesi temsilcileri Katıldı

Toplantı “EVÇAD” Başkanı Aycan CANKURT GÜVEN tarafından yapılan açılış konuşmasının ardından gündeme uyularak katılımcılarla kısa tanışma, Aycan CANKURT GÜVEN’in EVÇAD kuruluş amaçlarını tanıtan sunumuyla devam etti.

Güven sunumunda; 2005 yılında 7 kadından oluşan bir grup ile (çözüm ortakları insiyatifi) başlattıkları örgütlenme ile ev eksenli çalışan kadınların sosyal güvence kapsamına alınmaları için çalışmalar yaptıklarını, bu kapsamda 5 ilde atölye çalışması yaparak ev eksenli çalışan kadınlara ulaşmaya çalıştıklarını vurguladı. Ayrıca, Uluslar arası Çalışma Örgütü’nün (İLO) 177 Nolu Evde Çalışma Sözleşmesi kapsamında farkındalık yaratarak ev eksenli çalışan kadınların örgütlenmelerini veya mevcut örgütlerie katılımlarını sağlamaya çalıştıklarını belirten Güven, 2011 yılında grup olarak örgütlenme modellerini tartışarak dernek kurma kararı aldıklarını ve Diyarbakır Ev Eksenli Çalışan Kadınlar ve Sosyal Haklar Derneği’ni (EVÇAD) kurduklarını, öncelikli amaçlarının %90 kadın olan ev eksenli çalışanların İLO’nun 177 nolu evde çalışma sözleşmesini kabul eden 10 ülkeden sonra ülkemizin de taraf olmasını sağlamak olduğunu, bu kapsamda 2005 yılından bu yana yaptıkları çalışmalarda söz konusu sözleşmeye ülkemizin taraf olması için kamu ve kamu izleme toplantıları yaptıklarını, bu toplantılara Çalışma Bakanlığı, Sendika temsilcileri, iş müfettişleri, Yargıtay, İLO, akademisyen ve bürokratların katılımlarıyla mücadelelerine destek istediklerini aktardı. Güven ayrıca amaçlarının; Kadınların sosyal, ekonomik, siyasal ve kültürel hayata katılımlarını desteklemek olduğunu kadınların hak ve özgürlüklerini talep eder hale gelmelerini sağlayacak toplumsal cinsiyet eşitliği farkındalığı yaratmayı, kadınların karar alma mekanizmalarına katılımlarını sağlamayı, kadın emeğini görünür kılmayı, ev içi hizmetlere harcanan kadın emeğinin ev ekonomisi ve dolayısıyla ülke ekonomisine katkısını görünür kılmayı hedeflediklerini, ev dışında çalışmak isteyen kadınları mesleki eğitim ve istihdam olanakları ile buluşturmaya çalıştıklarını kaydetti

EVÇAD Yönetim Kurulu Başkanı Aycan CANKURT GÜVEN; ülkemizdeki ev eksenli çalışma biçimlerini ev eksenli çalışma tanımı ve Açık Toplum Vakfı’nın desteği ile yürüttükleri proje amacı hakkında bilgi verdi. Güven; Bulgaristan’da bulunan Avrupa Evde Çalışanlar Network üyesiyiz. Diyarbakır’da 100 ev eksenli çalışan kadını kapsayan haritalama çalışması yaptık. Bölgemizde sanayinin gelişmemiş olmasından dolayı faşın çalışmaya az rastlamaktayız. Evde çalışma biçimleri ise genellikle kendi hesabına ve sipariş usulü çalışmalardır. Çalışanların sağlık güvenceleri olmayıp, eşlerinden, babalarından ya da devletin sağlık güvencesinden faydalanmaktadır. Kentsel alanlardaki ev eksenli çalışmalar genellikle emek yoğunluklu el işleri, yemek, pasta, mantı, içli köfte yapılı, kilim ve poşi dokuma şeklindedir. Kırsal kesimlerde ise ev işlerinin yanında bağ – bahçe ve tarla işleri, süt işleme, peynir ve yoğurt yapımı şeklinde olmaktadır.

Toplantılar Uluslararası Çalışma Örgütü (İLO) uzmanı Kadir UYSAL'ın İLO hakkında bilgilendirme yapması ile devam etti. Uysal; 1919 yılındankurulmuş olan Uluslararası Çalışma Örgütü, sosyal adaletin ve uluslararası insan ve çalışma haklarının iyileştirilmesi için çalışan bir Birleşmiş Milletler ihtisas kuruluşu olduğunu, İLO, Sözleşmeler ve Tavsiye Kararları yoluyla, çalışmaya ilişkin tüm konuları düzenleyici, uluslararası çalışma standartları oluşturmuştur. Ev eksenli çalışanların küresel ekonomide giderek artan bir payları olmasına rağmen, düşük ücret, sosyal güvenceden yoksun, çalışma koşulları düzenlenmemiş. Ev eksenli çalışanların büyük çoğunluğu kadın olup, İLO'nun 177 nolu Çalışma Sözleşmesinin maddelerini anlatırken; 

· Ev eksenli çalışanların örgütlenme hakkı (Sendikal haklar),
· Mesleki ve istihdama dair ayrımcılığa karşı koruma,
· İş sağlığı ve güvenliği alanında koruma,
· Maaş koruması,
·Yasalara dayanan sosyal güvenlik koruması,
· Eğitim olanaklarına ulaşım,
· Minimum çalışma yaşı,
· Doğum haklarına dair koruma.
Bunlara ilaveten;
- Çalışma istatistiklerinin evde çalışmayı da kapsaması,
- İş sağlığı ve güvenliği alanındaki ulusal düzenlemelerin evde çalışmayı da kapsaması,
- Aracılarla çalışmanın olduğu yerlerde, işverenin ve aracının sorumluluklarının belirlenmesi,
- Ulusal uygulamalarla tutarlı bir iş teftiş sisteminin olması, Evde çalışma şartlarına uyulmaması durumunda devreye girecek
uyuşmazlık çözüm mekanizmalarının ve yeterli cezai uygulamaların sağlanması gerektiğini belirten Uysal; bu maddelerin evde çalışma sözleşmesinde yer aldığını, ancak bağlayıcı olması için devletlerin taraf olması gerektiği, Türkiye henüz bu sözleşmeye taraf değil ancak ev eksenli çalışanların örgütlenmeleri gerektiğini söyleyerek bitirdi.
B i l g i l e n d i r m e  a m a ç l ı s u n u m l a r ı n a r d ı n d a n ; k a d ı n l a r l a  d e r i n l e m e s i n e
tanışma (Çalıştay) gerçekleştirilerek deneğim ve bilgi paylaşımı çalışmaları yapıldı. Sivil toplum örgütlerinin temsilcileri kendi kuruluşlarında benzer çalışmalar yaptıklarını, ev eksenli tanımından ve hak arayışlarından haberdar olmadıklarını, üyeleri arsasında ev eksenli çalışan çok kadın olduğunu, bu konuda farkındalık yaşadıklarını örgütlerinde bundan sonra bu çalışmayla kadınlarda farkındalık oluşturacaklarını aktardılar. Faaliyetlerin ikinci gününde ev eksenli çalışan kadınlar atölyesi yapıldı. Küçük guruplara ayrılarak yapılan çalıştayda, kadınların neler ürettikleri, günde kaç saat çalıştıkları, pazar ve sağlık sorunları konuları tartışıldı. Çalışma sonrasında gurup sözcüleri kendi sunumlarını yaparak tüm grubun tartışmasına açtılar. Projenin Batman ilindeki atölye çalışması 4 Temmuz tarihinde gerçekleştirildi. EVÇAD proje ekibi 2 gün öncesinden kentte giderek kentteki kadın kuruluşlarını ziyaret ederek yapacakları çalışmalar hakkında bilgilendirme faaliyetlerinde bulundular. Atölye çalışması kısa bir tanışmanın ardından Aycan CANKURT GÜVEN tarafından “Biz Kimiz?” başlığı altında dernek hakkında bilgi verirken, Açık
toplum vakfı'nın mali desteği ile yürütülen proje hakkında bilgilendirme yapıldı. İLO'nun tanıtımı ve evde çalışma sözleşmesi hakkında yapılan bilgilendirmelerden sonra atölye çalışmaları yapıldı.

Biz kimiz?
Kadınların sosyal, ekonomik, siyasal ve kültürel hayata katılımlarını desteklemek amacıyla 2005 yılında çalışmalara başlayan grubumuz 23/03/2011 tarihinde Diyarbakır'da dernek statüsünü almıştır Kısa adı EVÇAD olarak anılan derneğin tam adı “Ev Eksenli Çalışan Kadınlar Ve Sosyal Haklar Derneği”dir. Derneğimizin 70 kayıtlı üyesi, 150 gönüllüsü vardır. Derneğimizin planladığı faaliyetler;
· Kadınların hak ve özgürlüklerini talep eder hale gelmelerini sağlayacak toplumsal cinsiyet eşitliği farkındalığı yaratmak,
· Kadınların sosyal, ekonomik, siyasal ve kültürel, karar alma mekanizmalarına katılımlarını arttırmak,
· Kadın emeğini görünür kılmak. Geleneksel yapı içinde kadın olmanın gereği olarak öğrenilen ev içi hizmetlere harcanan kadın emeğinin ev ekonomisi ve dolayısı ile ülke ekonomisine katkısını görünür kılmak.
· Ev eksenli çalışan kadınların sosyal güvenlik haklarından faydalanmak üzere mücadele etmeleri için örgütlenme kapasitelerini güçlendirmek.
· Ev dışında çalışmak isteyen kadınları mesleki eğitim ve istihdam olanakları ile buluşturmak. EVÇAD yerel, ulusal ve uluslararası kurumlarla işbirliği yapmaya özen göstermektedir. Bulgaristan da faaliyet yürüten Assocıatıon of Home Base Workers Derneği ile ittifak halinde çalışmalar yürümekte, Homenet Easteurope projesi (Avrupa Evde Çalışanlar Projesi” ortağı ve platform bileşeni, Diyarbakır Kent Meclisi Yönetim Kuruluna üyesidir. Aynı zamanda Yerel Gündem 21 ve Küçük Millet Meclisi gibi çalışmaların bileşenidir. Çalışma programları doğrultusunda Halk Eğitim Merkezi, AÇEV ve il Valiliği, İş-Kur, KOSGEB ve
KARACADAĞ Kalkınma Ajansı ile çalışmalar yürütmektedir. EVÇAD olarak yürüttüğümüz çalışmalar aşağıdaki gibidir. Toplumsal Cinsiyet Rolleri Farkındalık Çalışmaları; Kadınların geleneksel roller içinde kadın olmanın gereğiymiş gibi yaşadıkları şiddeti fark etmeleri ve bu şiddetle mücadele yöntemleri geliştirmelerini hede?eyen çalışmalardır. Bu program başlığı altında, kadının insan haklarına yönelik farkındalık faaliyetleri, yasal haklar konusunda bilgilendirme faaliyetleri gerçekleştirilmektedir.
Kadın Girişimciliği Çalışmaları;
Kadınların ekonomik hayata katılımlarını güçlendirmek amacıyla;
- Kadınların ekonomik hakları konusunda farkındalık yaşamalarına yönelik faaliyetler,
- Mesleki eğitimler,
- Kadınların iş kurma aşamaları ile ilgili girişimcilik eğitimleri yapmaktadır. Kadınların sosyal Güvenlik Haklarını almalarına yönelik faaliyetler;
- Ev eksenli çalışan kadınların sosyal güvenlik haklarına talep eder hale gelmelerini sağlayacak farkındalık çalışmaları,
- Yerel ve ulusal bazda ilgili yasaların çıkması, ev eksenli çalışan kadınların örgüt ağlarına katılmaları için faaliyetler uygulanmakta, bu yönde çalışan platform ve kuruluşlarla işbirliği yapılmaktadır.
- Uluslararası Çalışma Örgütü (İLO) geçici 177. Maddesi kadınları geçici işçi statüsünde kabul etmiştir. Bu maddeye dayanarak karar mekanizmalarının ilgili yasal düzenlemeleri yapmaları için kampanya ve çalışmalara destek vermektedir..

Ev Eksenli Çalışan Kadınlar Örgütleniyor Projesi